De Rechtbank Gelderland heeft op 26 augustus 2020 uitspraak gedaan over een vordering tot betaling van een legaat onder een testamentair bewind.

Eiseres vordert als erfgenaam van erflater om gedaagde te veroordelen om binnen 10 dagen na het vonnis de hoofdsom van het bij testament toegekende legaat te betalen tot een bedrag van € 25.000.

Eiseres legt het volgende ten grondslag aan zijn vordering.

Gedaagde heeft als enig erfgenaam van erflater de nalatenschap zuiver aanvaard.

Hierdoor staat op grond van artikel 4:182 van het Burgerlijk Wetboek (BW) jo 4:191-192 BW vast dat gedaagde enig erfgenaam is in de nalatenschap.

Gedaagde heeft de nalatenschap ontvangen onder bezwaring van het legaat en is verwijtbaar tekort geschoten in zijn verplichting als enig erfgenaam om het legaat aan gedaagde te voldoen.

Eiseres kan zijn vordering tot betaling van de geldsom van het legaat jegens gedaagde geldend maken, zoals voortvloeit uit artikel 4:184 lid 2 onder a. en b. BW.

 Erfrecht. Legaat. Vordering tot betaling van een legaat onder een testamentair bewind.

De rechter oordeelt als volgt.

Een legaat is een uiterste wilsbeschikking waarin de erflater aan een of meer personen een vorderingsrecht toekent (artikel 4:117 lid 1 BW).

Tenzij de erflater anders heeft bepaald komt het legaat ten laste van de gezamenlijke erfgenamen (artikel 4:117 lid 2 BW).

Indien de erflater niets heeft geregeld omtrent de opeisbaarheid van het legaat, dan is als hoofdregel het legaat opeisbaar bij het overlijden van de erflater (artikel 6:38 BW).

Voor een legaat van een geldsom geldt dat deze als hoofdregel pas zes maanden na het overlijden van erflater opeisbaar wordt (artikel 4:125 lid 1 BW).

Overschrijding van deze, of de in het testament genoemde, termijn leidt niet van rechtswege tot verzuim (artikel 4:125 lid 3 BW).

Een legaat is een schuld van de nalatenschap (artikel 4:7 lid 1 onder h BW) en de legataris daarmee een schuldeiser van de nalatenschap.

Schuldeisers van de nalatenschap kunnen hun vorderingen op de goederen van de nalatenschap verhalen (artikel 4:184 lid 1 BW).

De erfgenamen zijn niet verplicht om de schuld uit hun eigen vermogen te voldoen (artikel 4:184 lid 2 BW) tenzij zij de nalatenschap zuiver hebben aanvaard (artikel 4:184 lid 2 onder a BW).

Een legaat kan onder testamentair bewind zoals bedoeld in artikel 4:153 BW worden gesteld.

Het gevolg hiervan is dat de legataris niet meer vrij over zijn legaat kan beschikken, de bevoegdheid tot beheer wordt hem ontnomen.

De voorwaarden van het bewind, zoals bijvoorbeeld de ingangsdatum, duur en de te noemen bewindvoerder worden bepaald door de inhoud van het testament en de inhoud van afdeling 5.7 van boek 4 BW.

Erflater heeft in artikel II van zijn testament een vordering toegekend van € 25.000,00.

Deze bepaling wordt gekwalificeerd als een legaat, hetgeen ook niet door partijen is bestreden.

Dit betekent dat gedaagde als enig erfgenaam verplicht is om deze vordering te voldoen.

Omdat gedaagde de nalatenschap zuiver heeft aanvaard is hij verplicht om, indien de nalatenschap niet voldoende is, de schuld uit zijn eigen vermogen te voldoen.

Het verweer van gedaagde leidt niet tot een ander oordeel.

De rechtbank overweegt hieromtrent het volgende.

De aard van het legaat verzet zich ertegen dat betalingen, op welke wijze dan ook, voorafgaande aan het overlijden van erflater kunnen worden gezien als nakoming van het legaat.

Het legaat, zijnde toekenning van een vorderingsrecht door de erflater bij uiterste wilsbeschikking, ontstaat immers pas bij het overlijden van de erflater.

Een legaat is ook geen vordering op de erflater maar een vordering op zijn nalatenschap.

Van een nalatenschap is nog geen sprake voorafgaande aan het overlijden.

Als de stelling van gedaagde al juist is dat eiser zich zonder toestemming geld van erflater heeft toegeëigend voordat erflater was overleden, leidt dit er niet toe dat het legaat is komen te vervallen omdat het legaat al is uitbetaald.

Voor zover gedaagde heeft bedoeld dat er sprake is van een onrechtmatige daad aan de zijde van eiser waardoor erflater voor overlijden schade heeft opgelopen en dat gedaagde als opvolger onder algemene titel deze schade verrekend met het legaat, is dit niet als zodanig gesteld door gedaagde en kan dit ook niet uit het feitenrelaas worden geconcludeerd.

De stelling van gedaagde dat erflater zijn testament heeft willen herroepen wordt tevens gepasseerd.

De brief die gedaagde heeft overgelegd dateert van voor het opstellen van het laatste testament en kan alleen daarom al, los van de wettelijke vereisten voor het herroepen van een testament, niet tot herroepping van het laatste, geldende, testament leiden.

Het standpunt van gedaagde dat de notaris het testament mogelijk niet goed heeft voorgelezen aan erflater wordt gepasseerd nu deze blote stelling niet is onderbouwd.

De rechtbank acht het bovendien onwaarschijnlijk dat een complexe wilsbeschikking zoals het toekennen van een legaat dat onder testamentair bewind is gesteld, niet met erflater is besproken.

Zoals reeds overwogen heeft eiser pas recht op wettelijke rente over het legaat vanaf het moment van verzuim, niet vanaf het moment van overlijden van erflater.

Ter zitting heeft eiser gesteld dat de brief van 23 oktober 2019 heeft te gelden als een ingebrekestelling.

De brief bevat echter geen aanmaning maar een verzoek van eiser aan gedaagde om te reageren op zijn stellingen, het liefst binnen vijftien dagen.

Hieruit kan niet worden afgeleid dat de discussie tussen partijen reeds uitgeput was en gedaagde in gebreke werd gesteld.

De wettelijke rente wordt daarom toegewezen vanaf de dag der dagvaarding.

Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.

Heeft u een vraag aan onze advocaat kindsdeel over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat kindsdeel op 020-3980150.

Wilt u meer weten over het kindsdeel, bezoek dan onze website over het kindsdeel. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.

Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.