Van onze advocaat verdeling erfenis. Het Gerechtshof Amsterdam heeft op 6 februari 2018 uitspraak gedaan over de onzorgvuldigheid van een notaris bij voorlichting van de erfgenamen over het testament, de aanvaarding van de nalatenschap en de afwikkeling van de erfenis.
Klagers verwijten de notaris het volgende.
Onjuiste voorlichting en advisering bij de totstandkoming van het testament van moeder.
Onjuiste voorlichting en advisering bij het onvoorwaardelijk aanvaarden van de nalatenschap van moeder.
Onjuiste voorlichting en advisering met betrekking tot de rol van de notaris inzake de afwikkeling van de nalatenschap van moeder.
De klacht komt in de kern erop neer dat de notaris klagers expliciet erop had moeten wijzen dat de opeisbare vorderingen van de kinderen met betrekking tot de nalatenschap van vader als schuld van de nalatenschap van moeder hadden te gelden in plaats van klagers zonder enig voorbehoud te adviseren de nalatenschap van moeder zuiver te aanvaarden.
De brief van 4 augustus 2015 is volgens klagers hiertoe onvoldoende geweest. Het betreft een standaardbrief en daarnaast is de materie, in het bijzonder aangaande de aansprakelijkheid in privé voor vorenbedoelde vorderingen, voor een leek op juridisch gebied moeilijk te begrijpen.
Klagers hebben betwist dat deze kwestie in het gesprek van 4 augustus 2015 met de notaris aan de orde is gekomen. Klagers stellen zich op het standpunt dat door deze gang van zaken de laatste wil van moeder – haar bedoeling was klagers als erfgenamen ten opzichte van de andere begunstigden te bevoordelen – niet is uitgevoerd, want klagers zijn ongewenst in privé voor de schulden van de nalatenschap van moeder aansprakelijk geworden.
Hiermee heeft de notaris volgens klagers onzorgvuldig gehandeld en niet aan de op haar rustende zorgplicht voldaan.
De notaris heeft hier het volgende tegenovergesteld.
Zij heeft klagers de verschillende mogelijkheden voorgehouden inzake het al dan niet (zuiver) aanvaarden van de nalatenschap van moeder alsook de consequenties daarvan.
Dat blijkt uit haar brief van 4 augustus 2015 aan klagers en de meegezonden bijlagen. Klagers hebben ervoor getekend dat zij van deze brief en de bijlagen kennis hebben genomen. Een en ander is ook uitdrukkelijk in het gesprek van 4 augustus 2015 naar voren gekomen. Dat is een standaardprocedure binnen kantoor.
Uit de toen door klagers gestelde vragen bleek dat zij de verschillen tussen de diverse mogelijkheden begrepen. Over de schuld uit de nalatenschap van vader is kort gesproken. Deze schuld was nog niet uitbetaald, maar zou volgens klagers geen groot bedrag betreffen. Er was een eigen woning met daarop een kleine hypotheek en er waren banksaldi. Over de waarde van een en ander is niet gesproken. Zij had geen kennis van de akte van boedelbekrachtiging.
Daarnaast was het aan klagers als executeurs om te bepalen of de nalatenschap van moeder al dan niet positief was.
Verder is van belang dat vlak voor het overlijden van moeder forse bedragen van haar bankrekening naar klagers zijn overgemaakt. Deze overboekingen alsook een banksaldo hebben klagers in eerste instantie niet aan de notaris opgegeven. Uiteindelijk was de nalatenschap van moeder niet ontoereikend, zodat klagers geen schade hebben geleden. Aldus nog steeds de notaris.
Onzorgvuldigheid notaris bij voorlichting over testament, de aanvaarding van de nalatenschap en de afwikkeling van de erfenis?
De rechter overweegt als volgt.
Vast staat dat de notaris ervan op de hoogte was dat de erfdelen van de kinderen uit de nalatenschap van vader als schulden deel uitmaakten van de nalatenschap van moeder.
De notaris wist niet wat de hoogte van vorenbedoelde schulden was maar wel dat vader reeds in 1998 was overleden en dat de vorderingen van de kinderen rentedragend waren.
Daarnaast hadden de zussen van klagers als legatarissen elk recht op een bedrag in contanten ter grootte van de legitieme portie.
Onder deze omstandigheden, in het bijzonder de grote mate van onzekerheid of het saldo van de nalatenschap van moeder toereikend was, is de rechter van oordeel dat het in dit geval beter was geweest als de notaris klagers in de brief van 4 augustus 2015 uitdrukkelijk op het bestaan van de schuld voortkomend uit de nalatenschap van vader en de precieze gevolgen daarvan voor het berekenen van het saldo van de nalatenschap van moeder had gewezen, zodat klagers beter geïnformeerd waren bij hun afweging om de nalatenschap van moeder al dan niet te aanvaarden.
In dit geval volstond de standaardbrief met bijlagen niet.
De notaris heeft klagers onvoldoende voorgelicht. Ook als ervan wordt uitgegaan dat klagers aan de notaris kenbaar hebben gemaakt dat de schuld uit de nalatenschap van vader niet veel zou zijn, doet dit aan de eigen verantwoordelijkheid van de notaris om cliënten zorgvuldig voor te lichten niet af. Dit betekent dat de klacht gegrond is.
De rechter is van oordeel dat de notaris bij de afwikkeling van de nalatenschap van moeder onvoldoende zorgvuldig heeft gehandeld en acht daarom de maatregel van waarschuwing passend.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag over de vereffening, verdeling en afwikkeling van een erfenis, over de taak en plichten van een notaris, over een testament of over het verschil tussen zuivere en beneficiaire aanvaarding, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.