De Rechtbank Amsterdam heeft op enige tijd geleden uitspraak gedaan over de taken en de bevoegdheden van de executeur.
Het gaat in deze zaak kort gezegd over het volgende.
In de veronderstelling dat alle erfgenamen zich daarin konden vinden, heeft de executeur de grafrechten willen overdragen aan gedaagde.
Na daartoe strekkende bezwaren van de erfgenamen betwist de executeur in deze procedure bij nader inzien haar bevoegdheid bij de overdracht.
Daarmee is de bevoegdheid van de executeur in geschil, alsmede de rechtsgevolgen van haar eventuele onbevoegdheid.
Erfrecht. Executele. Bevoegdheden van de executeur. Beheer. Tegelde maken van goederen uit de nalatenschap. Interne en de externe bevoegdheid van de executeur. Overleg of medewerking van de erfgenamen noodzakelijk?
De rechter oordeelt als volgt.
Met betrekking tot de taken en bevoegdheden van een executeur stelt de rechtbank het volgende voorop.
Een executeur, wiens bevoegdheden zoals in dit geval niet bij testament zijn beperkt, heeft tot taak om:
1) het beheer over de goederen van de nalatenschap te voeren, en
2) de schulden van de nalatenschap te voldoen (artikel 4:144 lid 1 BW).
Voor zover dat nodig is voor die voldoening van schulden, is de executeur bevoegd om door haar beheerde goederen te gelde te maken (artikel 4:147 lid 1 BW).
Bij haar beheer moet de executeur de zorg van een goed executeur betrachten.
Gedurende haar beheer vertegenwoordigt de executeur bij de vervulling van haar taak de erfgenamen in en buiten rechte (artikel 4:145 lid 2 BW), en zijn de erfgenamen zelf niet bevoegd zonder haar medewerking of machtiging van de kantonrechter over de goederen van de nalatenschap te beschikken (artikel 4:145 lid 1 BW).
Gelet op wat artikel 3:77 BW bepaalt, gezien in combinatie met artikel 4:145 lid 2 BW, moeten de rechtsgevolgen van het handelen van de executeur aan de erfgenamen worden toegerekend.
In de literatuur wordt beschreven dat de executeur niet van haar bevoegdheid tot verkoop jegens derden hoeft te doen blijken.
De beperking dat de executeur slechts bevoegd is tot tegeldemaking over te gaan indien dat nodig is voor de betaling van schulden, heeft immers slechts interne werking.
Een externe werking zou de uitoefening door de executeur van haar taak verlammen (Perrick, Asser/Perrick 4 2017/696).
De wederpartij van de executeur zal zich niet behoeven te verdiepen in de vraag of het om een tegeldemaking ten behoeve van de voldoening van de schulden van de nalatenschap gaat (Parl. Gesch. Vaststellingswet, p. 855).
Hij moet wel weten of de executeur met het beheer van de nalatenschap belast is, hetgeen hij eenvoudig zou kunnen afleiden uit de verklaring van executele of erfrecht.
Tenzij de erflater anders bepaalt in zijn uiterste wil, treedt de executeur eerst ‘zoveel mogelijk’ in overleg met de erfgenamen over de keuze van de te gelde te maken goederen en de wijze van te gelde maken (artikel 4:147 lid 2 BW).
Schending van de overlegverplichting leidt niet tot onbevoegdheid van de executeur (Van Mourik e.a., Handboek Erfrecht 2020, p. 585).
De erflater kan bepalen dat de executeur wel toestemming van de erfgenamen nodig heeft voor de keuze en de wijze van te gelde maken van goederen uit de nalatenschap (artikel 4:147 lid 3 BW).
Dit toestemmingsvereiste heeft omwille van de rechtszekerheid slechts interne werking (Parl. Gesch. Boek 4, p. 855).
In de praktijk worden de bevoegdheden van een executeur weleens gecombineerd met de bevoegdheden van een testamentaire bewindvoerder.
Hierdoor krijgt de executeur meer armslag en kan hem zelfs de bevoegdheid worden toegekend de nalatenschap op een bepaalde wijze te verdelen.
Deze figuur wordt wel aangeduid met ‘executeur/afwikkelingsbewindvoerder’ (Nuytinck, Personen- en familierecht, relatievermogensrecht en erfrecht (SBR 1), 2021/329).
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over het berekenen van de legitieme, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website. Klik dan hier.