De Rechtbank Rotterdam heeft enige tijd geleden uitspraak gedaan over de vraag of een legaat wel kon worden afgegeven vanwege een tekort van de nalatenschap.
Op 2 december 2019 is erflaatster overleden.
Erflaatster heeft bij testament beschikt over haar nalatenschap.
In het testament zijn gedaagden als erfgenamen benoemd.
Zij hebben de nalatenschap beneficiair aanvaard.
Erflaatster heeft W tot executeur benoemd.
Erflaatster heeft de woning die in haar bezit was, gelegateerd aan D Dierentehuis.
D Dierentehuis heeft gevorderd om zowel W als de erfgenamen te veroordelen om de woning aan haar te leveren.
Daarmee stelt D Dierentehuis zich kennelijk enerzijds op het standpunt dat W bevoegd is tot levering, in haar hoedanigheid als executeur, terwijl zij zich anderzijds op het standpunt stelt dat de taak van W reeds is geëindigd.
Erflaatster heeft W bij testament aangewezen als executeur.
Erfrecht. Vordering tot afgifte van een legaat. Erflaatster heeft in testament woning gelegateerd. Levering. Executele. Vereffening. Schulden van de nalatenschap. Vermindering.
De rechter oordeelt als volgt.
Omdat beide erfgenamen de nalatenschap beneficiair hebben aanvaard, dient de nalatenschap in beginsel, op grond van artikel 4:202 BW, te worden vereffend.
Uitzondering op dit beginsel is dat er een tot voldoening van de opeisbare schulden en legaten bevoegde executeur is en deze kan aantonen dat de goederen der nalatenschap ruimschoots toereikend zijn om alle schulden der nalatenschap te voldoen.
Van deze uitzondering is, in tegenstelling tot hetgeen D Dierentehuis heeft betoogd, naar voorlopig oordeel sprake.
Ter toelichting overweegt de voorzieningenrechter het volgende.
Het grootste vermogensbestanddeel van erflaatster is de woning, waarop nog een beperkte hypotheek rust.
Zonder de woning zou de nalatenschap negatief zijn, omdat de schulden, de overige bezittingen overstijgen.
In dit geval is de woning gelegateerd.
Op grond van artikel 4:120 BW worden schulden uit legaten achtergesteld bij de andere schulden van de nalatenschap en worden zij verminderd voor zover de omvang van de nalatenschap niet toereikend is om de schulden te voldoen.
Indien het legaat in dit verband zou worden gezien als schuld van de nalatenschap, zou de nalatenschap negatief zijn als gevolg van de overlegatering en daarmee zou dan ook de taak van de executeur eindigen.
Dat is in strijd met de strekking van artikel 4:202 BW, namelijk om de executeur zo lang mogelijk zijn taak te kunnen laten uitoefenen, zodat overeenkomstig de wens van de erflater kan worden afgewikkeld.
Tot die taak hoort ook het afgeven van het legaat en het zo nodig verminderen van een legaat teneinde de andere schulden van de nalatenschap ten volle te kunnen voldoen (HR:2013:BZ3643).
Nu de waarde van de woning ruimschoots voldoende is om de andere schulden, én het verminderde legaat, te kunnen voldoen, is de uitzonderingsbepaling in artikel 4:202 BW naar voorlopig oordeel van de voorzieningenrechter, van toepassing.
De voorzieningenrechter acht W dan ook bevoegd om in het kader van uitoefening van haar taak over te gaan tot levering van het legaat aan D Dierentehuis.
Op grond van artikel 4:7 en 4:120 BW kunnen schulden van de nalatenschap uit een legaat pas worden voldaan, nadat alle andere schulden als bedoeld in artikel 4:7 BW zijn voldaan.
In dat kader heeft W aanvankelijk voorgesteld om de woning te verkopen en uit de opbrengsten de schulden, inclusief de kosten van W, te voldoen waarna het legaat, zijnde de resterende opbrengst, aan D Dierentehuis zou kunnen worden voldaan.
D Dierentehuis heeft op haar beurt volledige afgifte gevraagd op grond van artikel 4:122 BW, waarbij zij zich bereid heeft verklaard het tekort van de nalatenschap in geld op leggen.
Dat is D Dierentehuis op grond van die bepaling overigens ook verplicht.
Het had op dat moment in de rede gelegen dat D Dierentehuis in elk geval de onbetwiste kosten, zoals de door W voorgeschoten kosten van de uitvaart, zou hebben voldaan en een redelijk bedrag ter voldoening van nog niet vaststaande kosten in depot zou hebben gestort.
In plaats daarvan is tussen partijen een almaar uitdijende discussie ontstaan over de omvang van het op te leggen bedrag.
Het had in dit verband op de weg van W gelegen om concreet te maken hoe groot het tekort in de nalatenschap was, een kleine marge voor nog te maken kosten daargelaten.
Geen van beide partijen heeft aldus gedaan wat in de rede had gelegen.
Het door W gevraagde depotbedrag van € 30.000,- stond op dat moment niet in verhouding tot de bekende schulden, zoals weergegeven in de door W zelf opgestelde voorlopige boedelbeschrijving.
W heeft op zitting op dit punt ook toegegeven dat het bedrag ‘wat ruim’ was genomen.
D Dierentehuis is op haar beurt iedere post op de boedelbeschrijving gaan bekritiseren.
Als gevolg van de handelwijze van zowel D Dierentehuis als W zijn de kosten alleen maar verder opgelopen en zijn de erfgenamen tegen hun wil betrokken geraakt bij de afwikkeling van een nalatenschap waar zij niets mee te maken wilden hebben.
Het is op dit moment dan ook in ieders belang dat de nalatenschap alsnog spoedig wordt afgewikkeld.
Daartoe zal een voorziening worden getroffen in die zin dat W wordt veroordeeld mee te werken aan levering van de woning aan D Dierentehuis onder de voorwaarde dat D Dierentehuis het tekort in de nalatenschap, voor zover erkend, althans onvoldoende betwist, voldoet en daarnaast een redelijk bedrag op een kwaliteitsrekening zal storten in verband met de nog betwiste kosten.
Wilt u de gehele uitspraak bekijken? Klik dan hier.
Heeft u een vraag aan onze advocaat verdeling erfenis over de vereffening of verdeling van een erfenis, over de uitleg van een testament of over de nietigheid van een testament, over de taken en bevoegdheden van de executeur, over het kindsdeel of over de legitieme, of over de afgifte van een legaat, belt u dan gerust onze advocaat verdeling erfenis op 020-3980150.
Wilt u meer weten over de verdeling van een erfenis, bezoek dan onze website over de verdeling van een erfenis. Klik dan hier.
Wilt u meer weten over het erfrecht, bezoek dan onze website van ons advocatenkantoor. Klik dan hier.